การจัดการน้ำ

การจัดการน้ำ

ความขัดแย้งและการคลี่คลายปัญหา“น้ำ” ของชุมชนแพรกหนามแดง

ชุมชนแพรกหนามแดง มีปัญหาความขัดแย้งในการปิด-เปิด ประตูน้ำระหว่างชาวบ้านฝั่งน้ำจืด และน้ำเค็มยืดเยื้อยาวนานมากว่า 20 ปี สามารถคิดค้นแบบ “ประตูระบายน้ำ” ขึ้นมาใหม่ ซึ่งมีกลไก ที่สอดคล้องกับระบบน้ำของชุมชน ความขัดแย้งจึงคลี่คลายลง ความสำเร็จครั้งนี้ทำให้ชาวบ้านเห็นประโยชน์ของการใช้ข้อมูล และมีความมั่นใจในภูมิรู้ ศักยภาพในการแก้ปัญหาของชุมชนด้วยตัวเอง โดยมีกิจกรรมร่วมคิด ร่วมทำกันอย่างต่อเนื่อง ในขณะเดียวกัน องค์ความรู้ ของชุมชนแพรกหนามแดง ถูกยกระดับให้เป็นกรณีศึกษา การจัดการน้ำในระบบนิเวศ 3 น้ำของประเทศ

Read More
artical การจัดการน้ำ

“แอร์แว” การค้นพบที่เปลี่ยนชีวิตของคนบ้านผาชัน

แอร์แว หรือ ศัพท์แสงที่ชาวบ้านเรียกกันขำ ๆ ว่า “แอแวะ”  นั้น คือการปล่อยให้อากาศ “แวะ”  เข้าไปในท่อน้ำเพื่อช่วยเพิ่มแรงดัน ซึ่ง ครูกล พรมสำสี หัวหน้าโครงการวิจัย การศึกษารูปแบบการจัดการน้ำที่มีอยู่อย่างจำกัดให้มีประสิทธิภาพสูงสุด : กรณีบ้านผาชัน ตำบลสำโรง  อำเภอโพธิ์ไทร จังหวัดอุบลราชธานี  บอกว่าความบังเอิญอันเป็นจุดเริ่มต้นของการค้นพบนวัตกรรมดังกล่าวมีขึ้นหลังจากที่ชาวบ้านผาชันนามว่า นายชรินทร์ อินทร์ทอง เข้ามาร่วมในเวทีประชาคมหมู่บ้าน….ซึ่งประเด็นหารือในวันนั้นคือการช่วยมาหาคำตอบว่าจะทำอย่างไรที่จะสูบน้ำจากบุ่งพระละคอนขึ้นมาเติมถังประปาที่ รพช.มาสร้างไว้ให้ได้โดยที่เครื่องสูบน้ำไม่ต้องชำรุดเสียหาย เนื่องจากควาลาดชันของพื้นที่ทำให้เครื่องสูบน้ำเสียหายหลายครั้ง และชาวบ้านก็สูบเงินไปกับการซ่อมบำรุงหลายพันบาท

Read More
การจัดการน้ำ

“สืบชะตาแม่น้ำมางน้ำว้า” กุศโลบายในการดูแลแหล่งน้ำ

ความเชื่อของพี่น้องอำเภอบ่อเกลือ ในเรื่องการต่อชะตามีหลายอย่าง และนิยมทำในหลายกรณี ชาวบ้านบางกลุ่มที่มีวิถีชีวิตผูกพันกับแม่น้ำชาวบ้านก็นิยมจัดพิธีสืบชะตาให้กับแม่น้ำเพื่อต่ออายุ และความเป็นสิริมงคลจะได้เกิดขึ้นกับแม่น้ำรวมทั้งผู้คนในชุมชนไปด้วยการสืบชะตาให้กับแม่น้ำจึงเป็นการแสดงความศรัทธา ความเคารพ และเหนือสิ่งอื่นใดคือการร่วมกันแสดงออกถึงความห่วงใยต่อแม่น้ำ โดยพิธีสืบชะตาแม่น้ำนี้ จัดขึ้นเพื่อเป็นการต่อชีวิตให้กับแม่น้ำ และเป็นการขอขมาต่อแม่น้ำ สายน้ำที่มีความสำคัญต่อสรรพสิ่งทั้งมวลรวมถึงผู้คนทั้งสองฝั่งแม่น้ำและเป็นการกระตุ้นเตือนให้คนที่อาศัยอยู่บริเวณแม่น้ำมีจิตสำนึกช่วยกันรักษาสายน้ำแห่งนี้ให้ยืนยาวอย่างยั่งยืน เพราะลำน้ำว้าและลำน้ามาง เปรียบเสมือนแม่คนที่ 2 ของคนบ่อเกลือ

Read More
การจัดการน้ำ

4 ประสานจัดการน้ำ : อุบลราชธานี

การมารวมตัวกันของ 4 องค์กรในพื้นที่ เกิดจากการทำงานอย่างเข็มข้นของศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งเริ่มต้นตั้งแต่การวิเคราะห์บทบาทของส่วนงานที่เกี่ยวข้องด้านการจัดน้ำของจังหวัด ซึ่งก็พบว่า อบจ.มีงบประมาณ และมีนโยบายในเรื่องนี้ ขณะที่ทางศูนย์ประสานงานซึ่งทำหน้าที่ในนามของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ก็มีองค์ความรู้ และประสบการณ์ในด้านการทำงานชุมชน 

Read More
การจัดการน้ำ

บริหารจัดการน้ำคลองหลา เพื่อแก้ไขน้ำแล้ง

พื้นที่ตำบลคลองหลามีปัญหาที่สั่งสมมายาวนานคือปัญหาน้ำแล้ง โดยเฉพาะช่วงหน้าแล้ง จะเกิดปัญหาน้ำไม่เพียงพอสำหรับคนในพื้นที่ ซึ่งครอบคลุมทั้ง 7 หมู่บ้าน  1,943 ครัวเรือน จำนวน 5,127 คน พื้นที่ที่ส่งผลกระทบมากที่สุดคือ พื้นที่หมู่ 5 ต้นน้ำอยู่เหนืออ่างเก็บน้ำคลองหลา  ซึ่งแต่เดิมเด็ก ๆ จะสามารถลงไปอาบน้ำในอ่างเก็บน้ำก่อนไปโรงเรียน แต่ช่วงหลัง น้ำในอ่างลดลงมากจนไม่สามารถอาบได้ ชาวบ้านต้องขอน้ำใช้จากอบต.คลองหลาทุกปี  นอกจากนั้นยังมีพื้นที่หมู่ที่ 3 ที่ไม่มีอ่างเก็บน้ำ ต้องใช้น้ำบ่อในการอุปโภคบริโภคมาตลอดเกิดความแห้งแล้งด้วย  และพื้นที่หมู่ที่ 7 หมู่ 6  เป็นพื้นที่ทำสวนผสมผสาน ก็ขาดแคลนน้ำในช่วงหน้าแล้ง และพื้นที่หมู่ที่ 5 บางส่วน หมู่4 หมู่ 3 – 2  และ หมู่ 1 ซึ่งเป็นพื้นที่ในการทำนาก็ไม่มีน้ำเพียงพอสำหรับการทำนาจนเกิดเห็นนาร้าง

Read More